Kleine werken in en rond een gebouw
Kleine werken op en rond een gebouw zijn vaak vrijgesteld van vergunning.
Tot 1 maart 2026 gold een meldingsplicht voor kleine werken aan de woning of gebouwen, zoals de aanbouw van een garage of veranda met een maximale oppervlakte van in totaal 40 vierkante meter. Je moet er hierbij rekening mee houden dat de oppervlakte van vroeger geplaatste kleine bouwwerken meetelt in de totaalberekening van die van de vrijgestelde 40 vierkante meters. Voor enkele specifieke werken aan uw woning, is geen vergunning en geen melding nodig. Dat geldt bijvoorbeeld onder bepaalde voorwaarden voor losstaande bijgebouwen in de private tuin.
Voor verschillende kleinere verbouwingen heb je in de nieuwe regelgeving stedenbouw ofwel een omgevingsvergunning nodig, ofwel geen andere administratieve melding meer vanaf 1 maart 2026.
Voor sommige bouwkundige handelingen was voorheen geen vergunning nodig, maar bestond wel een meldingsplicht. Die is afgeschaft.
Deze hervorming brengt meer eenvoud, duidelijkheid en snelheid in het omgevingsbeleid. Zo wordt komaf gemaakt met onduidelijke of onnodige regels. Wie verbouwt of investeert, wil snel weten waar hij aan toe is.
Om een wirwar aan regels aan banden te leggen, krijgen gemeenten beperkingen opgelegd over de extra vergunningen die ze nog kunnen opleggen. Dat zal enkel nog mogelijk zijn voor het vellen van bomen, het verwijderen van houtige beplantingen met erfgoedwaarde en handelingen aan beschermd of waardevol erfgoed.
Gemeenten kunnen voortaan enkel een vergunningsplicht opleggen voor stedenbouwkundige handeling uit de lijst goedgekeurd door de Vlaamse Regering (limitatieve lijst). Gemeentelijke en provinciale verordeningen zullen op basis van dit nieuwe besluit gecontroleerd en mogelijk aangepast moeten worden tegen uiterlijk 6 februari 2028.
Verschillende verbouwingen aan woning zijn vrijgesteld van vergunningsplicht.
Wie zijn huis verbouwt moet daar in hoofdregel een omgevingsvergunning voor aanvragen. Toch waren daar in het verleden voor kleine en beperkte werken uitzonderingen op. Deze vielen onder een meldingsplicht. De nieuwe regelgeving (vanaf 1 maart 2026) kort de lijst van verbouwingen waar een vergunning voor nodig is in.
Vanaf 1 maart 2026 is er voor een aantal verbouwingen aan de woning, zoals het plaatsen van deuren, ramen en binnen isolatie, niet langer een vergunning nodig. De vroegere meldingsplicht werd afgeschaft. De meldingsplicht was in het verleden in het leven geroepen als slankere variant van een omgevingsvergunning. Maar ze leidde in de praktijk tot een grote dossierlast met een hoge foutenmarge. Voortaan heb je ofwel een vergunning nodig, ofwel niets. Enkel voor zorgwoningen blijft de melding behouden.
De vergunningsplicht wordt ook voor meer ingrepen afgeschaft. Voor verbouwingen aan gevels en daken zonder volume-uitbreiding, inclusief het aanpassen en plaatsen van deuren en ramen, is geen vergunning meer nodig. Dat geldt ook voor alle binnenverbouwingen, het aanbrengen van binnen isolatie en de plaatsing van stekkerzonnepanelen.
Let op! In geval van een functiewijziging van een ruimte of deel van de woning is nog wel een omgevingsvergunning nodig. Ook bij het opsplitsen van een gebouw in meerdere wooneenheden.
Wijziging VRIJSTELLINGSBESLUIT vanaf 1 maart 2026
Op 6 februari 2026 keurde de Vlaamse Regering definitief een wijzigingsbesluit goed dat enkele gerichte, vaak technische aanpassingen doorvoert aan het Vrijstellingenbesluit. Hierdoor moet in de toekomst voor bepaalde stedenbouwkundige handelingen niet langer een vergunning aangevraagd worden.
Enkele optimalisaties vind je hieronder:
-Handelingen aan gevels en daken.
-Het aanbrengen van isolatie.
-Binnen verbouwingen.
-Zonnepanelen en zonneboilers.
-Airco’s en warmtepompen.
-Schuilhokken voor weidedieren.
-Vrijstelling voor landbouw.
-Herinrichting van terreinen.
-Handelingen op openbaar domein.
-Overige …
MEER INFO
Wijziging MELDINGSBESLUIT vanaf 1 maart 2026
Voorwaarden voor vrijstelling vergunningsplicht bij ‘kleine werken’.
Onderwerp van vergunning en vroegere vrijstelling ervan (onder eenvoudige meldingsplicht) zijn volgende werken, handelingen of voorwerpen:
– Renoveren – meer info en voorwaarden
– Uitbreiden of aanbouwen (veranda, atelier, bijkeuken) – meer info en voorwaarden
– Vrijstaande bijgebouwen – meer info en voorwaarden
– Verhardingen (terras, oprit, kunstgras, overwelvingen, …) – meer info en voorwaarden
– Zwembaden, siervijvers, zwemvijvers – meer info en voorwaarden
– Tuinaccessoires (brievenbus, boomhut, speeltuigen, bbq, …) – meer info en voorwaarden
– Functiewijziging – meer info en voorwaarden
– Zonnepanelen, schotelantenne, airco, windturbine – meer info en voorwaarden
– Reliëfwijziging – meer info en voorwaarden
– Recreatieve terreinen (golf, tennis, voetbal, zwembad) – meer info en voorwaarden
– Afscheiding, omheining – meer info en voorwaarden
– Slopen – meer info en voorwaarden
– Ondergrondse installatie (Regenwaterput, brandstoftank, riolering – meer info en voorwaarden
– Een woning opsplitsen – meer info en voorwaarden
– Zorg wonen – meer info en voorwaarden
– Een toeristische kamer verhuren – meer info en voorwaarden
– Tent, stacaravan, mobilhome, opslag – meer info en voorwaarden
– Bomen vellen en ontbossen – meer info en voorwaarden
– Nieuwbouw – meer info en voorwaarden
– Tijdelijke handelingen – meer info en voorwaarden
Een volledig overzicht vind je op het Omgevingsloket: Stedenbouwkundige handelingen van de Vlaamse Overheid.
VOLLEDIG OVERZICHT – Vergunningen, afgeschafte meldingen en vrijstellingen.
Ruimere context van vereenvoudiging.
Landbouwers hebben geen vergunning meer nodig voor kleine schuilhokken, beperkte wateropslagplaatsen en kleinschalige waterzuiveringsinstallaties. Ook kleine biogasinstallaties die biomassa zoals mest omzetten in energie, hebben geen omgevingsvergunning meer nodig.
Voor bedrijven wordt ook voor: binnen isolaties, handelingen aan gevels en daken, zonnepanelen en zonneboilers en alle binnen verbouwingen de vergunningsplicht afgeschaft.
Vorige versoepeling.
Enkele stedenbouwkundige handelingen waren vanaf 1 januari 2025 al vrijgesteld van vergunning.
Hierdoor moest voor bepaalde stedenbouwkundige handelingen niet langer een vergunning aangevraagd worden.
Onder meer deze zaken werden eerder al versoepeld:
-Het voorzien van een vrijstelling voor het aanbrengen van isolatie tegen gevels en daken, behoudens in erfgoedcontext.
-Invoeren van een vrijstelling voor het (beperkt) overwelven of inbuizen van grachten in functie van de enige oprit of toegang tot percelen.
-Vereenvoudiging voor complexe (infrastructuur)projecten.
Meer OVERZICHT
Instructiefilmpje(s) Omgevingsloket op YOUTUBE
Vrijstellingen – Meldingsbesluit – Limitatieve lijst gemeentelijke vergunningsverplichtingen.
Idee hoe het omgevingsloket werkt?
Instructiefilmpjes Omgevingsloket op YOUTUBE.
– Stedenbouwkundige handelingen aanvragen.
– Nieuwe verkaveling aanvragen.
– Aanvraag namens ondernemingen/ bv architectenbureau.
– Aanvraag namens exploitant.
Tip!
Laat je als particulier (ver)bouwer best bijstaan door je architect.
Deze zal de aanvraag in alle professionaliteit voor jou uitvoeren.
Dit doe je ook nog het best, omwille van het voorzorgsprincipe, bij constructieve werken.
Ook al is daar door het vervallen van de stedenbouwkundige vergunningsplicht niet meer vereist.
Informeer ook altijd bij de gemeente.
Lokale regels kunnen strenger zijn dan de gewestelijke regelgeving of voorschriften. Zo kan een gemeente bijkomende voorwaarden of andere procedures opleggen.
Wil je deze informatie liever uitprinten? Download de pdf-versie
Interesse in andere onderwerpen? Ga naar de bouwgids van BouwRegister.be